şişli escort - ataşehir escort - kadıköy escort - pendik escort - ümraniye escort - mecidiyeköy escort - taksim escort - beşiktaş escort - kartal escort - maltepe escort
Adana Escort Çukurova Escort Seyhan Escort Ankara Escort Keçiören Escort Polatlı Escort Mamak Escort Haymana Escort Etimesgut Escort Sincan Escort Pursaklar Escort Çankaya Escort Antalya Escort Kumluca Escort Muratpaşa Escort Kemer Escort Konyaaltı Escort Alanya Escort Manavgat Escort Kaş Escort Bursa Escort Eskişehir Escort Gaziantep Escort Şehitkamil Escort Nizip Escort Şahinbey Escort İstanbul Escort Mecidiyeköy Escort Fatih Escort Esenyurt Escort Avcılar Escort Küçükçekmece Escort Bakırköy Escort Kadıköy Escort Beşiktaş Escort Ümraniye Escort Sancaktepe Escort Beyoğlu Escort Kağıthane Escort Büyükçekmece Escort Kurtköy Escort Beylikdüzü Escort Maltepe Escort Nişantaşı Escort Merter Escort Tuzla Escort Bağcılar Escort Ataşehir Escort Pendik Escort Zeytinburnu Escort Sarıyer Escort Bahçelievler Escort Fulya Escort Çatalca Escort Bayrampaşa Escort Beykoz Escort Kartal Escort Sultanbeyli Escort Çekmeköy Escort Üsküdar Escort Başakşehir Escort Şerifali Escort Kayaşehir Escort Eyüpsultan Escort Güngören Escort Esenler Escort Şişli Escort İzmir Escort Konak Escort Gaziemir Escort Bornova Escort Urla Escort Buca Escort Çiğli Escort Balçova Escort Bergama Escort Karşıyaka Escort Bayraklı Escort Çeşme Escort Kayseri Escort Kocaeli Escort İzmit Escort Gebze Escort Malatya Escort Manisa Escort Mersin Escort Akdeniz Escort Silifke Escort Anamur Escort Yenişehir Escort Erdemli Escort Mezitli Escort Muğla Escort Bodrum Escort Dalaman Escort Fethiye Escort Milas Escort Datça Escort Marmaris Escort Samsun Escort İlkadım Escort Atakum Escort Adıyaman Escort Afyonkarahisar Escort Ağrı Escort Aksaray Escort Amasya Escort Ardahan Escort Artvin Escort Aydın Escort Balıkesir Escort Bartın Escort Batman Escort Bayburt Escort Bilecik Escort Bingöl Escort Bitlis Escort Bolu Escort Burdur Escort Çanakkale Escort Çankırı Escort Çorum Escort Denizli Escort Diyarbakır Escort Düzce Escort Edirne Escort Elazığ Escort Erzincan Escort Erzurum Escort Giresun Escort Gümüşhane Escort Hakkari Escort Hatay Escort Iğdır Escort Isparta Escort Kahramanmaraş Escort Karabük Escort Karaman Escort Kars Escort Kastamonu Escort Kırıkkale Escort Kırklareli Escort Kırşehir Escort Kilis Escort Konya Escort Kütahya Escort Mardin Escort Muş Escort Nevşehir Escort Niğde Escort Ordu Escort Osmaniye Escort Rize Escort Sakarya Escort Siirt Escort Sinop Escort Sivas Escort Şanlıurfa Escort Şırnak Escort Tekirdağ Escort Tokat Escort Trabzon Escort Tunceli Escort Uşak Escort Van Escort Yalova Escort Yozgat Escort Zonguldak Escort

Adana Güney Haber

İnsanın tarihi Yolculuğunda Ürettiği Gıdalardan Tarhananın Yaşamındaki Yeri

İnsanın tarihi Yolculuğunda Ürettiği Gıdalardan Tarhananın Yaşamındaki Yeri
İbrahim Ortaş
İbrahim Ortaş( iortas@cu.edu.tr )
190 views
18 Ekim 2022 - 3:49

Tarhan ve Taranalı Günlerim

Tarhanayı ağırlıkla Kahramanmaraş ve çevresine özgü bir kış yemeği bilirdik. Ancak bugün Görkemli Hatıralardan Uşak’tan Mustafa Yeldanlı diğer adı ile “Tarhana Baba” çok heyecanla tarhananın faydalarını anlatı. Söylediklerinin beslenme tarihinde önemli yeri var. Özellikle fermente olmuş süt ürünleri adeta probiotik deposu.

Bulgur ve Tarhan ile büyümüş bir olarak tarhananın yapıldığı fermente olmuş, koyun ve keşi sütünde yapılmış ayranın kokusu ve aroması bir andan aklıma geldi. Yazları yaylalara kışları ovada geçiren, beslenmesi daha çok buğday temeli ürünlere ve hayvansal gıdalara dayalı beslenirdik. Çocukluğumda rahmetli annemin yayık yayma yarımcısı olarak her sabah 6-7 yayık çalardım. Babam sulama sakası olarak sulamaya gittiği için evin işleri ağırlıklı olarak annemin omuzlarında, bende evin en büyüğü olarak anneme yarımcı olurdum. En önemli işi günlük koyunların sağılması ve sütün yoğurt veya peynire dönüştürülerek hacminin küçültülerek korumaya alınmasıydı. Sütler ısıtılıp yoğurt yapılır, dama geniş siniler içinde sular konularak soğuması sağlanır. Annem boyum yetmediği için ayaklarımın altına bir taş kor ve yayıktaki yağlı yoğurttu soğuttuğu su ile karıştırır ve hızla bir şekilde yaymamı isterdi. Biri bitince annem hemen yayığı boşaltır yenisini hazırlardı. Büyük bir hızla güneş tepemize çıkmadan bütün yoğurttaki yağın ayrılmasına çalışırdık. Bir sopanın ucuna yerleştirilmiş çember yapıdaki bir tür tahta tokaç ile yayık dövülerek yağ moleküllerinin ayrışması sağlanır. Yayılan ayran soğuk suyun etkisi ile yayığın yüzeyinde kümelenen yağlar toparlanmaya başlar. Yağ bir tülbentten geçirilerek ayırıldıktan sonra kalan ayran bir kapta toplanarak ya çökelek ya da tarhana yapmak için fermente olması beklenir. Geniş bir bakır kazanda veya hayvan derisi içinde biriktirilen ayranlar zamanla fermente olur. İçmesi ve yemesi hoş bir gıda oluşur. Makarnalık iri buğdaylardan yapılmış döğme iyice kaynatılır. “Tarhana Otu” ağırlıklı olarak nane, fesleğen ve kekik türü otlar ile tokaç yarımı ile yoğrulur. Sonra fermente edilmiş ayran ile kaynatılır ve kamışlar üzerine ince serilir. Birkaç gün sonra ekşimtırak kâğıt gibi tarhana toplanır kış için saklanırdı. Tarhana serildikten bir gün sonra “firik” denilen yarı yaş-kuru kısmını yemek ayrı bir sevk.

Birçok Gıda Çok Zorunlu Doğa Koşullarına Karşı Üretilmiştir

Uzun kış koşullarında besin güvencesi için tarhana ve benzeri birçok ürün üretilmiştir. Çocukluğumda bütün yaz yıllık besin tedariki için çalışılırdı. Kışlık yiyecekleri sağlamak için bulgur kaynatmak, tarhana yapmak, değişik bitkileri (domates, salatalık, kabak, fasulye, elem, ayva, üzüm, dolmalık kabuk ve patlıcan oymak ) kurutmak kavurma yapmak, güneşte et kurutmak gibi bir dizi hazırlık yapılırdı. Tabii hayvanlar içinde gıda depolanırdı. Saman, arpa yığını yapılır. Bütün yaz zorunlu ihtiyaçlar üretilir ve düzenlenerek bozulmaması için korunacak serin bucaklarda veya müştemilat alanlarda tutulurdu. Peynir, çökelek, yağ ve diğer gıdalar bozulmasın diye hayvan derilerinde toprak içinde korumaya alınırdı. Çoğunlukla yoğun tuz ile muamele edilerek böylece gıdalar mikroplar tarafından bozulmadan korunması sağlanırdı. Çok ağır ve zorlu günlerdi. 

Her ne kadar Maraş yöresine özgü bilinse de tarhana birçok bölgede ve kültürde zorunlu olarak insanın geliştirdiği bir kışlık yiyecek. Zorunlu koşullarda ihtiyaca yönelik üretilen gıdaların kalite ve aroması da çok farklıydı. Kış günleri bol zamanı olan insanlar gıdalarını da özenle hazırlarlardı. Tarhanaların aromasını artırmak için terbiyelendirilme işleminden geçirirlerdi. Kış günlerinin sıcak tarhana çorbası ve PEKMEZ birlikteliği birinci gıdamız ve en sevdiğimiz içeceğimizdi.

Ancak bugün öğrendiğim Uşak yöresindeki tarhanası ise muhtemelen bölgedeki yerel ürünler ve otların değerlendirilmesi amacı ile farklı yapılıyormuş. Çiğ soğan, yeşilbiber, nane kıyılıp küçültüldükten sonra yoğurt katılarak harmanlanır, sonra un ile yoğrulup iki hafta kadar fermente olmaya bırakılırmış. Kuruduktan sona öğütülüp kuru ortamda saklanıyormuş.  İnsanlığın yaşam yolculuğunda varlığını devam ettirmek için bulunduğu bölgenin doğal ürünlerini çeşitlendirmişlerdir. Bunun için her yörenin yiyecekleri ve tatları farklı. İyi ki bu farklılıklar var. Bu anlamda insanlığın yaşam yolculuğunda zorluklardan oluşturdukları ürünleri ve arkasındaki aklı önemsiyorum.

Geleneksel ev koşullarında üretilen ve her yörenin kendine özgü ürettikleri dayanaklı gıdalar halen dünyanın birçok yerinde üretilmektedirler. Halan kitlesel olarak üretilen bu tür gıdaların içeriği, adı, yapılış şekli farklı olsa da insan emeği ve birikimi yansımaktadır. Çoğunlukla bu gıdaları üretenler annelerdir. Yapan annelerin ellerine yüreklerine sağlık. Yiyenlere ve içenlere afiyet olsun.

# TAKIMLAR O AV P
# TAKIMLAR O AV P
# TAKIMLAR O AV P
# TAKIMLAR O AV P
# TAKIMLAR O AV P
# TAKIMLAR O AV P
# TAKIMLAR O AV P
# TAKIMLAR O AV P
PİYASALARDA SON DURUM
  • DOLAR
    -
    -
    -
  • EURO
    -
    -
    -
  • ALTIN
    -
    -
    -
  • BIST 100
    -
    -
    -

casino siteleri slot siteleri
casino siteleri slot siteleri
bahis siteleri canlı bahis siteleri
mp3 indir dur
marmaris tekne turu