Her ne kadar teknoloji gelişmiş olsa da üniversite eğitimi hele de lisansüstü yüksek öğenim tecrübe gerektiren, yüz yüze birlikte çalışılarak, tartışılarak kavranılması gereken bir konumda olması nedeniyle mutlak yüz yüze yapılması gerekir. Yukarıda da belirtildiği gibi öğrencilerimizin soyut düşünme ve analitik çözümleme konusunda yeterli olmadığı eğitimimizin en ciddi sorunudur. Öğrencilerimiz okuduğunu tam anlamamakta, sorun çözme becerisi ve soruya yaklaşım tutumları konusunda zayıf bulunmaktadır. Öğrencilerimizin farkındalığı düşük ve konudan dolayı mutlaka derslerin sınıfta yüz yüze yapılması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Sınıfta öğrenilmeyen bir ders kolay kolay kavranılmıyor.
2. Dünya Savaşı’nda koşullar gereği farklı ülkelerde eğitime ara verilmesi sonucu yalnızca İngiltere’de 2 milyon çocuğun okula gidemediği biliniyor. Okuldan uzak kalmaların çocuklar üzerindeki etkisi ile ilgili Hollanda’daki çocuklar üzerinde yapılan bir araştırmada “savaş sırasında bir yıl veya daha fazla süre okuldan uzak kalan çocukların IQ puanlarındaki değişim incelenmiştir. Araştırma sonucunda çocukların okula geri döndükleri zaman IQ puanlarında düşüş olduğu ancak okula devam ile birlikte bu düşüşün hızla ortadan kalktığı belirlenmiştir” (https://www.egitimpedia.com/pandemi-tarihi-ve-egitim/). Ayrıca yükseköğretimin tam olarak gerçekleşmemesi sonucu mezun olan mühendislerin iş hayatında ve akademik yaşamda çok başarılı olmadığı belirtilmiştir.
Korkum odur ki pandemi sürecinde alınan bazı kararlar kalıcı duruma geçer. Önümüzdeki dönemler üniversiteler arasındaki farklar, online eğitim yapanlar ve yüz yüze eğitim yapanlar şekline gelişecektir. İmkânı olan, yüz yüze eğitim yaptıranlar nitelikli öğrenci ve araştırma yapar konuma gelecektir.
Sonuç olarak bütün bu olgular bir araya getirildiğinde özelliklede öğrencilerimizin kendi kendine öğrenme becerisi, öğrenme teknikleri, farkındalık durumu da düşük olduğundan uzaktan online üzerinden eğitimin pek başarılı bir sistem olmadığını göstermektedir. Diğer taraftan yüz yüze eğitim içinde halen aranılan fiziki ve sağlık koşullarının da yeterli olmadığı görülüyor.
Bulaşıcı Hastalıklarda Keyfiyet Kişilere Bırakılmaz: Pandemi Şartlarına Hazır Olmalıyız
Tabii önce sağlık ve gerekli tedbirleri (maske, fiziki mesafe ve diğer önlemleri) elden bırakmayalım anlayışı ile yaşamsal faaliyetlerimiz gibi eğitimimizi de sürdürmek zorundayız. Hatta eğitimli ve sorumluluk bilinci olan yetişkin bireyler olarak tavrımızla da örnek disiplinliğimizi göstermek zorundayız.
Diğer tarafta askerler kışlalarda, güvenlik güçleri ve sağlık personelleri, görevlerinin başında. Kamu kuramlarının tamamı açık ve çalışıyor. Fabrikalar, işletmeler, tarlada çalışan işçiler çalışıyor. Lokantalar, kafeler, sokaklar, AVM’ler açık. Bir tek eğitim kurumları kapalı tutulmaya çalışılıyor. Konunun 24 milyon öğrencinin barınma, yurt sorunu, kalabalık görünümler sorunlu hassasiyetini anlıyoruz. Ancak Türkiye’nin gelecekteki ikbali için çözüm yolları aramak ve çözümler üretmek gerekiyor.
Öneri Olarak
Mevcut durumda sağın devam etmekte ve şimdilik elde ne ilaç ve ne de aşı mevut. Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tevfik Özlü’ ye göre salgın birkaç yıl daha sürebilir. Her durumda fiziki ve sağlık koşullarını sağlayarak eğitimi sağlamak için ciddi önlemlerin alınması gerekiyor.
İleride olası sorunları da düşünerek üniversite kontenjanlarının sınırlandırılması. Daha kaliteli ve nitelikli insan gücü yetiştirilmesi talebi zorunlu olarak oluşacak.
Eğitim ortamının fiziki alt yapısının, hijyen kuralları amaca uygun olarak düzenlenmesi (Öğrenci sayısı ve mekâna göre önlemler ile dersler yapılabilir. 7 gün 15 saat esasına göre ders yapılabilir. Pandemi hastaneleri gibi prefabrik derslikler yapılarak derslikler içinde paravanlar yardımı ile fiziki mesafe sağlanabilir. İkili eğitim olabilir. Sabahçı-öğlenci, ders araları genişletilerek bir grup derslere alınırken diğer bir grup başka bir zamanda alınabilir). Yüz yüze eğitimde okulda geçirilen süre kısalmalı ve daha nitelikli hale getirilmelidir. Bu bağlamda zorunlu seçmeli dersler kaldırılabilir veya online verilebilir. Müfredat yeniden online verilecek derslere göre sadeleştirilmeli ve temel derslerden ortak müfredat okutulabilir. Dersler en fazla 30 dakika sürmeli, her iki ders arasında en az 15’er dakikalık teneffüsler konmalı, teneffüsler kademeli olarak düzenlenmeli ve sınıflar tamamen boşaltılarak havalandırılmalı ve öğrencilerin fiziki mesafelere uygun davranması sağlanmalı.
Her okulun veya üniversitenin kendi içinde başta fiziki koşullar dikkate alınarak kendi özelinde karar vermesi. (Bölge, iklim durumu dâhi, okulun kentte ve köyde olması, kalabalık durumu ve öğretmenlerin durumu dikkate alınmak sorundadır. Öğrencilerin öğrenme becerileri ve tekniklerine sahip olmaması son derece önemli bir konudur).
Üniversitelerin kademeli eğitime geçmesi, öğrencilere yerinde ve yaparak öğrenmeyi gerçekleştirecekleri şartların hazırlanması (kısmi veya bazı derslerde online eğitim yapılacaksa öğrencilerin bilgiye ulaşım sorunları ortadan kaldırılmalıdır. Çoğu öğrencinin bilgisayarı yok ve internete erişimi sınırlı ve bu konuda maddi olanağı da yok).
Konunun kişilere değil kurallara bağlı olarak disiplin içinde uygulanması. Lisans eğitimi (kalabalık öğrenci yapısı, barınma ve ulaşım sorunu nedeniyle) Lisansüstü eğitimden ayrı ele alınmalı.
Lisansüstü eğitim ve araştırmalar için fiziki koşulların sağlanmasında sorun yaşanmayacağı görülüyor (her derse birkaç öğrenci kayıt yaptırıyor). Değilse bir dönem öğrenci alınmayabilir veya kayıt dondurulabilir. Lisansüstü eğitimin uzaktan yapılması laboratuvarların araştırmaya kapatılması anlamına gelir ki; araştırama öğrencisi laboratuvara gelmese araştırma ruhu da dışarıda kalır anlayışı ile her koşulda araştırma devam etmeli.
Eğer koşullar ağırlaşırsa artan haftalarda Cuma’dan bir diğer Pazartesi’ye 9 günlük toplu karantina uygulanması, bu süreçte bulaşların tespit edilip kontrol altına alınması, sonrasında okula, işe, hayata devam edilmesi (yarım tedbirlerin bir karşılığı bulunmuyor, karantinanın sağlıklı yönetilmesi).
Eğer salgın yaşam riskini çok da artırırsa tümden okullar ve üniversitelere gerekirse bir dönem veya bir yıl ara verilmesi (ABD Florida üniversitesi), bu süreçte yapmış olmak için online ders yapmak yerine “online danışmanlık” yaparak öğrencilere felsefe, uygarlık tarihi, sanat, sosyal, fen ve teknoloji eksenli okuma, belgesel ve eğitici öneriler sunulması düşünülebilir.
Özet olarak, konu insan sağlığı olduğu için karar vermek zor. Bir taraftan var olma nedenimiz sağlığımız, diğer taraftan devam eden yaşam ve dünyanın acımasız yarışından, çağdan kopmamak. Günümüzün maddi ve manevi gelişmişliğini belirleyen temel faktör eğitim-bilim-teknolojidir. Türkiye’nin nitelikli eğitim ve bilimden kopması için yüz yüze ve/ya online eğitime yada karma sitemlerden birine karar verecektir. Her durumda olası artı ve eksiler ve riskler yukarıda belirtildi. Konu teknik ve eğitim, sağlık-epidemiyoloji, ekonomi, sosyal (sosyoloji- psikoloji) gibi uzmanlıkların bütünlüklü bir analizi ile karar verilmesi gerekiyor. Önce insan deyip alınacak karara da konunun önemi gereğince geniş katılımla uyarak sorunun üstesinden gelinmelidir. Toplum çok yoruldu, eğitim düzeyi ve farkındalığı uzun sürede disiplinli yaşamaya yatkın olmadığı için kurallar bozuldu ve kaygılarda günden güne artıyor. Umarım salgını hep beraber akıl ve bilimin öngörüleri ile hızla atlatır ve normal hayatımıza (yüz yüze eğitime, okullarımıza, bilim yerleşkemize) en kısa sürede döneriz.
