logo

Tarım Biliminin Ayaklı Kütüphanesi Prof. Dr. Zülküf Kaya’nın Erken Ayrılışı

Çukurova’da tarım ile ilgilenen herkesin tanıdığı “ayaklı tarım
kütüphanesi” Prof. Zülküf Kaya’nın ölümü hepimizi üzdü. Öğretmen okulu ve
Ankara Yüksek Öğretmen Okulu mezunuydu. Daha sonra başarılı öğrenciliğinden
dolayı yüksek öğretmen okulunda sonra bir yıllık hazırlık lisesi Fen Kolundan
mezun olduktan sonra Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Toprak İlmi
Bölümünde öğrenim görür. Bir süre Artvin’de İlk öğretmen Okulu Tarım
Öğretmenliği de yapar. Sonrasında 1416 sayılı kanun çerçevesinde sınav başarısı
ile Almanya Göttingen Üniversitesinde doktora çalışmalarına başlar. Tarım
Bilimleri Doktoru unvanı ile başarı ile mezun olur ve 1978 yılından sonrada
Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Toprak Bölümünde öğretim üyesi olarak göreve başlar.

Hocam olarak 1981 yılında öğrenciliğimizin ilk yılında tanıdığımda o dönem
Dr. Asistandı. O dönemin kudretli Bölüm Başkanımız Prof. Dr. Hüseyin Özbek hoca
ile birlikte çalışıyor ve hocaya karşıda ayrı bir saygısı vardı. Hüseyin hoca
Zülküf beyi Almanya’da başarılarından dolayı tanımış ve bölüme alınması
konusunda yardımcı olmuştu. İlk defa Almanya-Hohenhaim projeleri çerçevesinde
Adana’da yapılan toplantıda Bölümde yürütülen projeleri anlatırken dinlemiştim.
Daha sonra Mersin-Erdemli’de düzenlenen Toprak İlmi Derneği Kongresine son
sınıf öğrencileri olarak bölüm öğrenci olarak bizlerinde kongreye katılmasını
istemişti, orada rahmetli Prof. Dr. Rıfat Derici hoca ile birlikte bir
tebliğini dinlemiştim. Ve sesiz sade duran hocanın çalıştığı konulara hâkim
olduğunu anlamıştık. Öğrencileri olarak bilgisine hayranlık duyuyorduk.
Öğretmen kökenli bir hocamızdı ancak eğitim teknikleri ve teknolojik
yenilikleri kullanmamasından dolayı, konuları yazdırır ve sınavlarını da klasik
yapardı. Kendisinden ders alan her öğrencinin Zülküf Bey ile ilgili anlatacağı
mutlaka bir hikâyesi vardır.

Öğrencilik yıllarımızda da rahatlıkla öğrenmek istediğimiz her konuda
kapısını çaldığımız hocamla meslektaş oldum. Çoğu zaman yardım istediğinde
hemen her hocamız ve arkadaşımız kendisinin yardımına koşmuştur. Bilimsel
olarak yakın çalışıyorduk. Çok sayıda proje ve bilimsel makalede birlikte
çalıştık. Bilimsel çalışmaların dışında, değişik konularda yazdığım
makalelerimi okur ve imla yönünden yazılarımı düzeltirdi. Yazıları çok kritik
etmezdi, ancak sözlü olarak bazı uyarılarda bulunurdu.

Bir Çok Alanda Geniş Bilgi Sahibiydi

Köy Enstitülerinin devamı olan öğretmen okulunda iken o dönemin geleneği
gereği bütün klasikleri okuduğunu belirtiyordu. Her ne kadar çok konuşmasa da
keyfi yerinde olduğunda sohbeti iyiydi. Yeri geldiğinde şaka da yapar ve fıkra
da anlatırdı. Derin bir tarih, din ve edebiyat bilgisi vardı. Herhangi bir
konuda konuşma gereksinimi duysam bilgisini esirgemez ve derinlemesine konuları
tartışırdık. Emeklilik sonrası da bölümden kopmadı ve yakın geçmişe kadar hemen
her gün bölüme gelir çay salonunda oturuldu. Hemen her hocanın, öğrencilerin
teknik personelin analizler ve araştırmalar ile ilgili sorunlarını tartışır ve
yönlendirmede bulunurdu. Çukurova’da birçok çiftçi ve bayii hocanın kapısını
çalar, yeri geldiğinde alır araziye götürülerdi. Çok nadirde olsa kızdığında
çok çabuk parlardı. Kafasına bir şey yatmazsa kolay da ikna edilmezdi. Ancak
kimseyi de çok üzmemiştir.

Hafızası Çok Güçlüydü

Zülküf bey her ne kadar sesiz ve sakin duruşunun ötesinde birçok alanda
doğal yetenekleri gelişmiş bir hocamızdı. Lojmanların bulunduğu baraj kıyısında
hafta sonları balık tutmaya çıkan herkesten çok balık tutuğu söylenir. Bitki
aşılamayı çok iyi bilirdi. Lojmanlar çevresindeki bütün yabani meyve ağaçlarını
bizzat kendisi aşıladı. Hemen her bitki türünü Latince isimleri ile tanırdı.
Özellikle de doğal bitki türlerini tanır ve özel olarak ilgilenirdi. Genelde
lojmanlardan bölüme yürüyerek gelip ve gittiği için üniversite yerleşkesindeki
bütün bitkileri isimleri ve özellikleri ile bilirdi. Hoca çok iyi bir
gözlemciydi. Çoğu zaman yürürken gördüğü ekolojik farklılıkları gelir
anlatırdı. Bitki sosyolojisi, fizyoloji ve toprak tercihleri konusunda
konuşurduk. Eko-fizyoloji konusunda geniş bilgisi ve öngörüsü vardı.

Hocanın hafızası çok güçlüydü. Ben hep Zülküf hocanın beyin proteinleri çok
özel proteinler olmalı derdim. Gerçekten okuduğu her şeyi hatırlardı. İlkokulda
bile gördüğü dersleri ve konuları sayfası sayfasına anlatırdı. Almanca dil
bilgisi çok ileriydi. İngilizceyi okur ve anlardı. Kendi alanında bilgisi
dâhilindeki konuları bilir ve sorulduğunda en ince ayrıntısına kadar anlatırdı.
Aslında tarımın hemen her konuda derin bilgisi vardı. Hemen her konuda bilgi
sahibi olması ve bilgisini esirgemeden paylaşması nedeniyle üniversitede
“Ayaklı kütüphane olarak isimlendirilirdi”.

Ölümü İle de Ders Verdi

Sesiz, kendi dünyasında ve bir o kadarda derin bilgi sahibi bir hocamızdı.
Kendi dünyasında olan ve muhtemelen geldiği ortamın kendisinin üzerinde
yarattığı çekingen birazda güvensiz ortamdan dolayı çok fazla sosyal yaşama
katılmıyordu. Zamanın çoğunu bölümde işi ile ilgilenerek geçirdi. Neredeyse
yıllık tatile bile çıkmaz, şu fani dünyada tabiri caiz ise arzuladığı gibi bu
dünyada yaşayamadan aramızdan ayrıldı. Zaman zaman kendisine, hocam,
emeklisiniz, maddi anlamda hiç sorununuz yok, çocukları alın tatile çıkın,
birazda kendinize ve çocuklara da iyi gelir derdim. Maalesef bu anlamda ölümü
ile de ders verir oldu.

Yeri Doldurulamaz Bir Hocamızdı

Hepimizin hayatına şu veya bu şekilde dokundu. Çok emeği geçti tarım
bilimimize. Birçok konuda bilgisinden çok çok faydalandım. Çok hoş, ülkemiz
bölümümüz ve Çukurova tarımı için yeri doldurulamayacak bir hocamızdı.
Eksikliği kesinlikle hissedilen bir hocamız. Eminim başta ben olmak üzere
eksikliğini çok arayacağız. Çünkü değil bizim bölüm, fakültemizin ve üniversitenin
birçok bölümünde analitik ve organik kimya konusunda, bitki-toprak analizleri
sonuçların yorumlanması konusunda Türkiye’nin açık ara yeri doldurulmaz uzmanı
ve hocasıydı. Gübreleme, arazi iyileştiresi, çevre koruma konusunda farklı
öneriler sunabilen ve yaratıcı bir zekâya sahipti.

Evet, ne diyelim ender yetişebilen kendi kendisini bilimsel konuda iyi
donatmış Zülküf hocamızın anısı önünde eğiliyorum. Hepimizin başı sağ olsun.
Toprak dostu bitkiler, börtü böcekler yoldaşı olsun hocamızın. Her yönü ile anlamaya
ve araştırmaya çalıştığı toprak kendisine ev sahipliği yapsın. Mekânı cennet
olsun.

Mersin, 24.09.2019

Not: Sayın hocam, birçoğunuzun E-Posta adresi bir şekilde makinemdeki adres
defterime yerleşmiştir. Amacım kimsenin zamanını almak ve rahatsız etmek
değildir. Hepimizin ortak sorununu bir şekilde dile getirmektir. E-posta bu
bakımdan düşüncelerimizi kolay paylaşabildiğimiz bir ortam. Ancak peşinen eğer
istenmeden e-posta aldıysanız özür dilerim. Eğer geri bildirimde bulunursanız
listeden adresinizi hemen çıkarırım.

Share
2133 Kez Görüntülendi.

Yeni Yorumlar Kapalı.